半无界一维对流弥散方程的解析解

半无界一维对流弥散方程的解析解

内容来自以下论文:上古论文

方程形式与各项含义

方程

方程形式如下:

R \frac{\partial C}{\partial t} = D \frac{\partial^2 C}{\partial x^2} - v \frac{\partial C}{\partial x} - \mu C + \gamma

各项含义

  • C(x,t):溶质浓度(因变量),随空间位置 x 和时间 t 变化。
  • R阻滞因子(Retardation Factor),描述溶质在固相和液相之间的分配行为(如吸附),R > 1 表示溶质移动比水流慢。
  • D弥散系数(Dispersion Coefficient),代表由于机械混合和分子扩散引起的溶质扩散。
  • v孔隙水流速(Pore Water Velocity),表示溶质随水流移动的速度(对流项)。
  • μ一级衰减系数(First-order decay rate constant),表示溶质因化学分解或生物降解而减少的速率。
  • γ源汇项(Source/Sink term),表示单位体积内溶质的生成或消耗率(例如注入或反应产生)。

解析解

第三类边值条件(通量边界)

边界条件

(-D \frac{\partial C}{\partial x} + vC)\bigg|_{x=0} = \begin{cases} v C_o & 0 < t < t_o \\ 0 & t > t_o \end{cases}

即:当 ​t<t_0 时,​x=0 处通量恒定且非负;当 ​t>t_0 时,通量为 0。

此时,解析解为:

C(x,t) = \begin{cases} \frac{\gamma}{\mu} + (C_i - \frac{\gamma}{\mu}) A(x,t) + (C_o - \frac{\gamma}{\mu}) B(x,t) & 0 < t < t_o \\ \frac{\gamma}{\mu} + (C_i - \frac{\gamma}{\mu}) A(x,t) + (C_o - \frac{\gamma}{\mu}) B(x,t) - C_o B(x,t-t_o) & t > t_o \end{cases}

其中:

  • ​\dfrac{\gamma}{\mu} 是稳态平衡浓度(当衰减和源项平衡时的浓度)。

辅助函数定义如下:

A(x,t) = \exp\left(-\frac{\mu t}{R}\right) \left\{ 1 - \frac{1}{2} \text{erfc}\left[\frac{Rx - vt}{2(DRt)^{1/2}}\right] - \left(\frac{v^2 t}{\pi DR}\right)^{1/2} \exp\left[ -\frac{(Rx - vt)^2}{4DRt} \right] + \frac{1}{2} \left(1 + \frac{vx}{D} + \frac{v^2 t}{DR}\right) \exp\left(\frac{vx}{D}\right) \text{erfc}\left[\frac{Rx + vt}{2(DRt)^{1/2}}\right] \right\}
B(x,t) = \frac{v}{v+u} \exp\left[\frac{(v-u)x}{2D}\right] \text{erfc}\left[\frac{Rx - ut}{2(DRt)^{1/2}}\right] + \frac{v}{v-u} \exp\left[\frac{(v+u)x}{2D}\right] \text{erfc}\left[\frac{Rx + ut}{2(DRt)^{1/2}}\right] + \frac{v^2}{2\mu D} \exp\left(\frac{vx}{D} - \frac{\mu t}{R}\right) \text{erfc}\left[\frac{Rx + vt}{2(DRt)^{1/2}}\right]
u = v \left(1 + \frac{4\mu D}{v^2}\right)^{1/2}

Dirichlet 边值条件(浓度边界)

边界条件

c(0,t) = \begin{cases} C_o & 0 < t < t_o \\ 0 & t > t_o \end{cases}

即:当 ​t<t_0 时,​x=0 处浓度恒定为 ​C_o;当 ​t>t_0 时,浓度突降为 0。

同时,初始条件为:

c(x,0) = C_i

远场边界条件为:

\frac{\partial c}{\partial x}(\infty, t) = \text{finite}

此时,解析解为(引用自 Carslaw and Jaeger, 1959, p. 388):

c(x,t) = \begin{cases} C_i + (C_o - C_i) A(x,t) + B(x,t) & 0 < t < t_o \\ C_i + (C_o - C_i) A(x,t) + B(x,t) - C_o A(x, t - t_o) & t > t_o \end{cases}

其中辅助函数定义如下:

A(x,t) = \frac{1}{2} \text{erfc}\left[\frac{Rx - vt}{2(DRt)^{1/2}}\right] + \frac{1}{2} \exp\left(\frac{vx}{D}\right) \text{erfc}\left[\frac{Rx + vt}{2(DRt)^{1/2}}\right]
B(x,t) = \frac{\gamma}{R} \left\{ t + \frac{(Rx - vt)}{2v} \text{erfc}\left[\frac{Rx - vt}{2(DRt)^{1/2}}\right] - \frac{(Rx + vt)}{2v} \exp\left(\frac{vx}{D}\right) \text{erfc}\left[\frac{Rx + vt}{2(DRt)^{1/2}}\right] \right\}

半无界一维对流弥散方程的解析解
https://www.fengyuchen.top/archives/1768926577991
作者
Oasis
发布于
2026年01月21日
许可协议